‘Criminal age’ at just sixteen : మైనర్ నేరస్థుల వయోపరిమితిని 18 ఏళ్ల నుంచి 16 ఏళ్లకు తగ్గించాలన్న కేరళ హైకోర్టు ప్రతిపాదన దేశవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన చర్చకు దారితీసింది. ఇది పిల్లల పట్ల కఠినత్వం చూపే అంశం మాత్రమే కాదు, మారు తున్న సమాజం, పెరుగుతున్న నేర స్వభావం, బాధితు లకు న్యాయం అనే మూడు కోణాల్లో చట్టసభలు గంభీ రంగా పరిశీలించాల్సిన విషయం. నేటి 16 ఏళ్ల యువ కుడు గత తరాల 16 ఏళ్ల పిల్లవాడు కాదు. స్మార్ట్ఫోన్, ఇంటర్నెట్, సోషల్ మీడియా ప్రపంచంలో అతడుమంచి – చెడుల గురించి విసృత అవగాహన పొందుతున్నాడు. డ్రగ్స్, ఆయుధాలు, వాహనాలు, సైబర్ నేరాలు వంటి ప్రమాదకర ప్రపంచం కూడా అతడికి అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో తీవ్రమైన, ముందస్తు ప్రణా ళికతో కూడిన నేరాలకు పాల్పడిన వారిని కేవలం వయసు ఆధారంగా పూర్తిగా బాధ్యత నుంచి మినహాయించడం సముచితమేనా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ఇటీవలి సంవ త్సరాల్లో నమోదైన మైనర్ నేరాల గణాంకాలు కూడా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. అందుబాటులో ఉన్న ఎన్సీఆర్ బి గణాంకాల ప్రకారం మైనర్లపై నమోదయ్యే కేసుల్లో గణనీ యమైన వాటా 16-18 సంవత్సరాల వయస్సు వారిదే. హత్యలు, అత్యాచారాలు, దోపిడీలు, వాహన ప్రమాదాలు వంటి తీవ్రమైన నేరాల్లో కూడా యువకుల ప్రమేయం వెలుగులోకి వస్తోంది. దేశాన్ని కుదిపేసిన 2012 నిర్భయ కేసు ఈ చర్చకు ప్రధాన ఉదాహరణ. అత్యంత దారుణమైన నేరంలో పాల్గొన్న ఒక నిందితుడు జువైనల్ కావ డంతో అప్పటి చట్టం ప్రకారం పరిమిత కాలం బాల సదనంలోనే ఉన్నాడు. ప్రజల్లో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమైన తర్వాతే 2015లో జువైనల్ జస్టిన్ చట్టంలో మార్పులు వచ్చాయి.
ప్రస్తుతం 16-18 సంవత్సరాల వారు హీన మైన నేరాలకు పాల్పడితే కొన్ని పరిస్థితుల్లో పెద్దల మాదిరిగా విచారణకు అవకాశం ఉంది. 2024 పూణే పోర్షే ప్రమాదం కూడా మరో హెచ్చరికగా నిలిచింది. మద్యం సేవించి విలాసవంతమైన కారును నడిపిన 17 ఏళ్ల యువకుడి చర్య ఇద్దరు యువ ఇంజినీర్ల ప్రాణాలను బలిగొంది. నేరం చేసినవారి వయసు మాత్రమే కాకుండా, నేర తీవ్రత, ఉద్దేశం, మానసిక పరిపక్వత కూడా పరిగణ నలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఈ ఘటనలు గుర్తుచే స్తున్నాయి. అయితే 16 ఏళ్లు నిండిన ప్రతి బాలుడినీపెద్ద నేరస్థుడిగా చూడడం కూడా సరైంది కాదు. పేదరికం, మాదకద్రవ్యాలు, ముఠాల ప్రభావం, కుటుంబ పరిస్థితులు వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. అందుకే పరిష్కారానికి అదనంగా శిక్షలు పెంచడం కాదు, తీవ్రమైన నేరాలకు మా త్రమే ప్రత్యేక న్యాయపరీక్ష, మానసిక సామాజిక అంచనా, వేగవంతమైన విచారణ ఉండాలి. కేరళ హైకోర్టుసూచనను ఈ కోణంలో పరిశీలించాలి. బాలల సంస్కరణ అవసరం, కానీ బాధితులకు న్యాయం కూడా అంతే అవసరం. కాలం మారినప్పుడు చట్టంకూడా సమాజ వాస్తవాలకు అనుగుణం గా మారాలి. 16ఏళ్ల వయోపరిమితి అంశంపై కేంద్రం, రాష్ట్రా లు, న్యాయనిపుణులు సమగ్ర చర్చ జరిపి సమతుల్యమైన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
-కొలను వెంకటేశ్వర రెడ్డి